Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

IPN znów szuka na Opolszczyźnie grobów żołnierzy Bartka

Czytaj dalej
Fot. Krzysztof Strauchmann
Krzysztof Strauchmann

IPN znów szuka na Opolszczyźnie grobów żołnierzy Bartka

Krzysztof Strauchmann

Saperzy z Brzegu pomagają odnaleźć miejsca mordów dokonanych po wojnie przez UB. Instytut Pamięci Narodowej znów tropi groby żołnierzy Bartka. Ofiar może być więcej.

Czternastu żołnierzy z brzeskiego Pułku Saperów wyposażonych w wykrywacze metalu i łopaty zaczęło wczoraj penetrację lasu koło wsi Malerzowice Wielkie w gminie Łambinowice. W 1945 roku Urząd Bezpieczeństwa miał tu tajną siedzibę w opuszczonym pałacu Scharfenberg.

Pięć lat temu pracownicy IPN w zarośniętym i zasypanym dole kloacznym pałacu znaleźli szczątki prawie 30 osób, leżące tu od czasów powojennych. Do dziś nie udało się ich zidentyfikować.

- Typujemy, że są to szczątki naszych partyzantów, być może z oddziału Henryka Flame Bartka - mówi Michał Nowak, archeolog z Instytutu Pamięci Narodowej. - Niestety, te szczątki zostały wcześniej zniszczone przez rabunkowe wykopy. Znaleziono przy nich tylko dwa polskie medaliki, ale bardzo zniszczone i przepalone. To znacznie mniej, niż znaleźliśmy w mogile odkrytej w ubiegłym roku na lotnisku w Starym Grodkowie. Dlatego szukamy innych przedmiotów, które pomogą nam zidentyfikować tych ludzi.

Prace potrwają dwa tygodnie i mają charakter wstępny. Na terenie Scharfenbergu ma być sprawdzona m.in. zasypana studnia pałacowa, które również może kryć ludzkie szczątki. Potem ekipa pojawi się też w innych miejscach w rejonie Starego Grodkowa. Jeśli jakaś lokalizacja się potwierdzi, archeolodzy rozpoczną prace ziemne i ekshumację.

- Podejrzewam, że w 2012 roku znaleziono w Scharfenbergu żołnierzy oddziału Zagłoby spod Rzeszowa - komentuje Marcin Kruszyński ze stowarzyszenia Kryptonim T4, które pomaga w poszukiwaniach. - W raportach UB jest mowa, że w sierpniu 1945 roku rozstrzelano tu 29 ludzi Zagłoby. Znaleziono tu także łuski z pepeszy wyprodukowane w 1945. Taki sam model jaki UB używało w Starym Grodkowie i Barucie, co może wskazywać na akcję przeciwko żołnierzom Bartka. Ten pałac to była mordownia UB, o czym wspominają mieszkańcy okolicy. Oddział Bartka nie był jedyny. Była jeszcze grupa Zapory, Wołyniaka. UB zwabiało tu opozycjonistów, mordowało skrycie i tuszowało zbrodnie.

W akcji już po raz kolejny uczestniczy grupa brzeskich saperów. Przed rokiem ci sami żołnierze badali lotnisko w Starym Grodkowie i okolice Polany Śmierci w Barucie.

- Żołnierze cieszą się, że przyczynią się do odkrywania tajemnic historii - mówi straszy sierżant Marcin Kałmuk z Pułku Saperów w Brzegu.

Akcja Lawina

W połowie 1946 roku do oddziału partyzanckiego Narodowych Sił Zbrojnych dowodzonego przez Henryka Flame Bartka na Podbeskidziu przeniknął agent UB - kapitana Lawina. Namówił on dowódcę na ewakuowanie partyzantów na zachód Polski. Z Baraniej Góry na początku września 1946 roku wyjechały co kilka dni trzy transporty. Ich uczestnicy zaginęli. Tylko jednemu udało się przeżyć masakrę, przygotowaną w zasadzce, w ustronnych zabudowaniach przez UB i NKWD. W latach 90. ub. wieku o likwidacji oddziału Bartka opowiedział też skruszony funkcjonariusz UB, Zieliński.

W marcu 2016 roku ekipa poszukiwawcza IPN odkryła pierwsze miejsce pochówku ok. 40 partyzantów Bartka. Znaleziono ich na terenie dawnego niemieckiego lotniska w Starym Grodkowie. Poszukiwania zabitych z dwóch innych grup ciągle trwają.

Tutaj się czyta. Bez reklam.

Tak jak w kiosku. Kupując prenumeratę cyfrową, możesz czytać codzienne wydanie Nowej Trybuny Opolskiej.

Co zyskujesz:

  • dostęp do wszystkich treści Nowej Trybuny Opolskiej
  • codzienne e-wydanie Nowej Trybuny Opolskiej
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu
Krzysztof Strauchmann

plus.nto.pl

Pro Media Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2017 Pro Media Sp. z o.o.

Monitorujemy anonimowo aktywność na stronie, korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.