Ks. prof. Erwin Mateja: Trzeba o ekologii mówić i dawać dobry przykład

Czytaj dalej
Fot. Fot. Archiwum Prywatne
Krzysztof Ogiolda

Ks. prof. Erwin Mateja: Trzeba o ekologii mówić i dawać dobry przykład

Krzysztof Ogiolda

Ks. prof. Erwin Mateja, kierownik Katedry Liturgiki i i Hagiografii Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego.

Jak to się stało, że profesor liturgiki i znawca biografii świętych zainteresował się na poważnie ekologią i został jej pasjonatem?
Wyniosłem tę pasję ze środowiska, w którym się wychowałem – nad Jeziorem Turawskim, wśród lasów czy szerzej: przyrody i wody. Niedaleko jest także huta „Małapanew” w Ozimku i huta szkła w Jedlicach, ale te klimaty były mi zupełnie obce.

Co ksiądz profesor czuje, jak zagląda na portal internetowy i widzi informację o wielokrotnym przekroczeniu norm stężenia pyłów.
Odczuwam to bardzo dotkliwie, bo staram się choć jakiś czas codziennie spędzać aktywnie na świeżym powietrzu. Mam świadomość, że ono coraz częściej wcale świeże nie jest. Najtrudniejszym doświadczeniem, wręcz dramatycznym, związanym z zanieczyszczeniem powietrza były dla mnie lata 1983-1985. Byłem wtedy wikariuszem w parafii św. Józefa w Zabrzu. Kiedy w nocy wyłączano filtry w okolicznych koksowniach, można się było udusić we własnym pokoju. Odczułem tę różnicę tym mocniej, że kolejne cztery lata spędziłem na studiach specjalistycznych w Lublinie, gdzie było znacznie czyściej.

Dziś norm w przemyśle pewnie przestrzega się dużo lepiej, za to smog wytwarzają masowo zwykli ludzie, paląc w piecach byle czym, także plastikiem czy oponami. Niestety, robią tak również chrześcijanie.
Jest to tym bardziej bolesne, że Kościół od dawna o tym uczy. Byłem jeszcze młodym wikarym, gdy - mówiąc o piątym przykazaniu – przypominało się, że nakaz „Nie zabijaj” mieści w sobie nie tylko stosunek do ludzi i zwierząt, ale i do środowiska, w którym żyjemy. Niemało wrażliwości dotyczącej choćby sadzenia drzew, dbania o lasy (to też ma związek z jakością powietrza, którym oddychamy), udało się już wytworzyć. Choć nie u wszystkich. Kiedy zostałem proboszczem w Dębiu, aż mnie zabolało, kiedy na „dzień dobry” od starszych parafian usłyszałem: Jak dobrze, że przyszedł młody ksiądz, bo pewnie się zgodzi wyciąć okazałe lipy na cmentarzu i one przestaną śmiecić na groby. Zapewniam, że lipy stoją na do dziś i są prawdziwą oazą zieleni w Dębiu. Kiedy miałem pod opieką kompleks pałacowo-parkowy w Kamieniu Śląskim, na terenach po lotnisku wraz z pracownikami posadziliśmy ponad 30 tysięcy drzew.

To nam nie przesłoni prawdy o tym, że wielu mieszkańców naszych parafii ma ekologię za nic i palą w piecach plastikowymi butelkami aż miło.
Obawiam się, że to dotyczy przede wszystkim starszego pokolenia. Nasi seniorzy często argumentują, że kiedyś nie było śmietników wcale, wszystko wrzucało się do pieca. Nie zawsze chcą pamiętać, że w latach ich młodości plastiku praktycznie w użyciu nie było. Nawet większość zabawek była drewniana i jak się zepsuły, rzeczywiście się je paliło. Brakuje świadomości, że jak spalimy butelki plastikowe w naszych piecach, w których temperatura jest niska, szkodliwe odpady spadają nam dosłownie na głowy – na domy i na ogródki, w których chcemy uprawiać zdrowe, ekologiczne warzywa.

Proboszcz powinien o zakazie wytwarzania smogu przypominać z ambony?
Zdecydowanie tak. Przed wszystkimi, którzy mogą mieć na to wpływ, jest nadal wielka praca. Trzeba do troski o środowisko motywować i młodszych, i starszych. Znam wielu księży, którzy upominają swoich parafian. Mówią wprost, że na wsi nie da się wyjść na spacer, kiedy w użyciu są nasze „domowe krematoria”. Nie waham się powiedzieć, że mówienie o tym jest obowiązkiem etycznym wszystkich, którzy mają wpływ na formowanie sumień dzieci i dorosłych. Przypominając o obowiązku troski o ratowanie środowiska, nie wolno zapominać, że niektórych ludzi do nieekologicznego palenia w piecach popycha bieda. Oni rzeczywiście zapalą czymkolwiek, byle tylko mieć w pokoju choć trochę cieplej. Lekarstwem na te problemy może być - w dalszej perspektywie - gazyfikacja naszych miejscowości. Wiele dobrego się dzieje, świadomość zmienia się na lepsze, ale to dzieje się powoli. No i nie wystarczy uczyć, trzeba dawać dobry przykład. Jeśli profesor na wykłady przyjedzie na rowerze, studenci na pewno to zauważą i docenią, że jego troska o ekologię nie jest wyłącznie werbalna.

Krzysztof Ogiolda

Jestem dziennikarzem i publicystą działu społecznego w "Nowej Trybunie Opolskiej". Pracuję w zawodzie od 22 lat. Piszę m.in. o Kościele i szeroko rozumianej tematyce religijnej, a także o mniejszości niemieckiej i relacjach polsko-niemieckich.
Jestem autorem książek:
Arcybiskup Nossol. Miałem szczęście w miłości, Opole 2007 (współautor).
Arcybiskup Nossol. Radość jednania, Opole 2012 (współautor).
Rozmowy na 10-lecie Ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych, Gliwice-Opole 2015.
Sławni niemieccy Ślązacy, Opole 2018.
Tajemnice opolskiej katedry, Opole 2018.

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nto.pl

Pro Media Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2020 Pro Media Sp. z o.o.