Johann Jacob Oeri na kluczborskiej prowincji

Czytaj dalej
Fot. Muzeum im. Jana Dzierżona w Kluczborku
Mirosław Dragon

Johann Jacob Oeri na kluczborskiej prowincji

Mirosław Dragon

Podjęcie pracy w kluczborskim gimnazjum było dla Johanna Jacoba Oeriego szokiem.

Johann Jacob Oeri (1844-1908) był Szwajcarem, doktorem filologii klasycznej, nauczycielem niemieckiego, łaciny, historii i geografii.

Po ukończeniu studiów w Bazylei i Bonn 24-letni Oeri szukał pracy w Berlinie, ale bez powodzenia.

W gazecie znalazł anons o ofercie pracy dla nauczyciela gimnazjum miejskiego w „górnośląskim miasteczku Kluczbork”.

Johann Jacob Oeri zdecydował się na tę posadę. Przyjechał do Kluczborka w kwietniu 1868 roku i był nauczycielem w kluczborskim gimnazjum do września 1870 roku.

Mieszkał zatem u nas tylko 2,5 roku, ale za to w bardzo ciekawym czasie, kiedy w Kluczborku wybudowano linię kolejową i dworzec. Jego listy do rodziny do dzisiaj są cennym źródłem historii miasta.

Ciekawostką jest, że w listach do rodziców Johann Jacob Oeri różnie zapisuje ówczesną nazwę Kluczborka. Oficjalnie na stemplu pocztowym jest Creutzburg, ale listach zapisuje także wersje Clutschborga i Crutiboreg.

Pobytu w Kluczborku szwajcarski nauczyciel nie uważał bynajmniej za prezent od losu, prędzej jako zrządzenie losu.
- Muszę rad nierad wytrzymać w Kluczborku - pisał w liście do rodziców.

Dla tego gruntownie wykształconego naukowca, przedstawiciela znamienitego szwajcarskiego rodu, praca w prowincjonalnym pruskim miasteczku, leżącym wówczas blisko rosyjskiej granicy, było wręcz szokiem.

W swoich listach Oeri cytuje m.in. wielkiego niemieckiego Johanna Wolfganga Goethego, który podczas wizyty w Tarnowskich Górach zapisał, że znalazł się „daleko od wykształconych ludzi”.

Wuj Oeriego, znany szwajcarski historyk kultury Jacob Burckhardt, pisał, że jego siostrzeniec „żyje na krańcach kulturalnego świata” i zalecał mu przenosiny do „szlachetniejszego klimatu”.

W czasach pobytu J. J. Oeriego Kluczbork był 4-tysięcznym miasteczkiem, leżącym ok. 20 kilometrów od rosyjskiej granicy.
- Kluczbork ma najlepsze chęci stać się wielkim miastem, ale na razie nie ma jeszcze nawet brukowanych ulic - pisał Oeri.
Nie dodał, bo zapewne sam o tym nie wiedział, że brukowane ulice, jak również sześć kluczborskich mostów, zniszczyła wielka powódź w sierpniu 1854 roku.

Dodał za to, że w miasteczku wszędzie stoją „żałosne, drewniane baraki”.

Doceniał jednak, że kluczborskie władze chcą rozwijać miasto. Opisywał, że miasto zamieszkują głównie Niemcy, a wioski Polacy, którzy mówią „ich specjalnym dialektem” (chodzi o śląską gwarę - red.) i „trzymają się z dala od każdej nacjonalistycznej agitacji”.

Przy pisaniu artykułu korzystałem z książki „Fern von gebildeten Menschen” Horsta Fuhrmanna.

Mirosław Dragon

Dziennikarz „Nowej Trybuny Opolskiej" i portalu internetowego Nto.pl

Można do mnie pisać: mdragon@nto.pl

lub dzwonić: 510 026 553

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nto.pl

Pro Media Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2020 Pro Media Sp. z o.o.