Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

80 lat temu opolska synagoga stanęła w ogniu. Opolską synagogę podpalił własnymi rękami rabin Hans Hirschberg

Czytaj dalej
Fot. Fot. WIKIPEDIA
Krzysztof Ogiolda

80 lat temu opolska synagoga stanęła w ogniu. Opolską synagogę podpalił własnymi rękami rabin Hans Hirschberg

Krzysztof Ogiolda

W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku niemieccy naziści w całej Rzeszy plądrowali żydowskie sklepy i podpalali synagogi. Tylko w rejencji opolskiej zniszczono ich 20. W całej Rzeszy blisko 300.

Opolską synagogę podpalił własnymi rękami rabin Hans Hirschberg. We Wrocławiu naziści nie pozwolili wprawdzie rabinowi wynieść z synagogi zwojów Tory, ale ogień podłożyli sami.

- W Opolu rabina wleczono wśród urągań, wrogich okrzyków i rękoczynów w nocnej koszuli, mimo listopadowego zimna, z Rosenbergerstrasse 10, czyli z dzisiejszej ul. Oleskiej, do synagogi przy Hafenstrasse (ul. Piastowskiej) – relacjonuje opolski historyk dr Maciej Borkowski. - Tu wręczono mu kilka kanistrów z benzyną, kazano ją rozlać wewnątrz świątyni i budynek podpalić. Straż pożarna oczywiście nadjechała, bo porządek musiał być, ale ona nie zajmowała się gaszeniem. Pilnowała raczej, by ogień nie przeniósł się na sąsiednie budynki, a zwłaszcza na nowy gmach rejencji opolskiej, czyli dzisiejszego urzędu wojewódzkiego i Wieży Piastowskiej. Synagoga płonęła do świtu. Łunę było widać z daleka.

W niektórych miastach naziści zadbali, by przed pożarem wynieść cenny księgozbiór. W Opolu o tym nie pomyślano, toteż biblioteka i archiwum gminy żydowskiej spłonęły. Rabina zmuszono, by pożar oglądał, a następnie zaprowadzono go wraz z kilkunastoma innymi Żydami do aresztu. Rano ich zwolniono. Budynek synagogi – jak zanotował profesor Karol Jońca – ostatecznie zniknął rozebrany w kwietniu 1939 roku.

Ocalał jedynie – niepołączony wprost z synagogą - tzw. domek rabina, w którym zresztą nie mieszkał nigdy żaden rabin, tylko stróż synagogalny. Dzisiaj mieści się tam restauracja „Rzymskie Wakacje”. W miejscu po synagodze zbudowano schron przeciwlotniczy, a w latach 50. żłobek, który mieści się tam do dzisiaj.

- W roku 1998, na 60-lecie „nocy kryształowej” powstała inicjatywa, by miasta partnerskie Opole i Müllheim ufundowały głaz z tablicą dla upamiętnienia tamtych tragicznych wydarzeń – przypomina dr Borkowski. - Głaz przygotowała strona polska, tablicę odlano w Niemczech. W trzech językach (po polsku, niemiecku i po hebrajsku) można przeczytać, co się w nocy z 9 na 10 listopada tutaj stało. W roku 2013 w sąsiedztwie głazu umieszczono tablicę poświęconą Leo Baeckowi, który zamykał starą synagogę przy dzisiejszej ulicy Szpitalnej i otwierał nową i przez 10 lat był jej rabinem. Dobrze świadczy o opolanach, że w ciągu 20 lat głaz ten nigdy nie był dewastowany. Uszanowana też została tablica Leo Baecka. Cieszy, że takie upamiętnienia nie budzą kontrowersji. Mam nadzieję, że polityka wmawiania ludziom, zwłaszcza młodym, że wielokulturowość jest czymś złym, tego nie zmieni, że to mózgów nie zatruje.

Pożar synagogi tym silniej musiał się wbić w pamięć opolan, że był to duży i bardzo okazały, utrzymany w stylu mauretańskim gmach ozdobiony wielką kopułą, zaprojektowany przez architekta Felixa Henry’ego.

Opolską synagogę podpalił własnymi rękami rabin Hans Hirschberg. We Wrocławiu naziści nie pozwolili wprawdzie rabinowi wynieść z synagogi zwojów Tory, ale ogień podłożyli sami. 

 

Pozostało jeszcze 67% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa promocyjna

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Współadministatorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa oraz Pro Media Sp. z o.o z siedzibą w Opolu, ul. Powstańców Śląskich 9, 45-086 Opole. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Krzysztof Ogiolda

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nto.pl

świąteczna obniżka o 50%

Świąteczna promocja prenumeraty cyfrowej na pół roku!

100,00 200,00

Wyjątkowa świąteczna okazja! Tylko do 27 grudnia prenumerata cyfrowa na pół roku kosztuje aż o połowę mniej. Skorzystaj i ciesz się pełnym dostępem!

Kup teraz

Pro Media Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Pro Media Sp. z o.o.